Koloseum – arcydzieło rzymskiej inżynierii

Standardowy

Nazwa tego pierwszego kamiennego amfiteatru w Rzymie pochodzi od znajdującego się niegdyś w pobliżu ogromnego posągu Nerona (dziś zachowały się jedynie jego fragmenty).

Budowa Koloseum rozpoczęła się w 72 roku n.e. na polecenie cesarza Wespazjana, który nakazał wznieść tę budowlę na terenie willi cesarza Nerona. Uroczyste otwarte nastąpiło osiem lat później przez syna Wespazjana – Tytusa. Wówczas na arenie nowego amfiteatru odbyły się studniowe igrzyska, w których zginęło blisko 1000 gladiatorów oraz 5000 zwierząt. Ponadto miały tam ponoć miejsce także pozorowane bitwy morskie (chociaż współcześni badacze mają co do tego poważne wątpliwości). Amfiteatr w kształcie elipsy był ogromny jak na swoje czasy. Budowla o obwodzie 524 metrów, długości 188 metrów, szerokości 156 metrów i wysokości 48.5 metra musiała robić wrażenie. Koloseum mogło pomieścić od 45 do 50 tysięcy miejsc siedzących oraz kilka tysięcy stojących. Jednak według iluminacji późnorzymskiej „Chronografii z 354 roku n.e.”, całkowita pojemność obiektu wynosiła około 87 tysięcy osób.

W samym środku tego arcydzieła rzymskiej inżynierii znajdowała się arena, czyli drewniana podłoga pokryta kilkucentymetrową warstwą piasku (nazwa pochodzi od łacińskiego słowa harena oznaczającego piasek). Była ona wyjątkowo okazała (86 na 54 metrów) i przez to doskonale widoczna z każdego miejsca amfiteatru. Wokół areny było tak zwane suggestum (podium), na którym mieścił się tron cesarza, a także miejsca dla jego najbliższej rodziny i senatorów. Dalej zasiadali trybuni ludu, wojskowi oraz przedstawiciele możniejszych rodów plebejskich. Na trybunach obowiązywał podział według płci i statusu społecznego. Najwyższe, a zarazem najgorzej widoczne miejsca w Koloseum zajmowała biedota, kobiety i niewolnicy. Arena przykrywała skomplikowaną podziemną strukturę nazywaną hypogeum (oznaczającą dosłownie podziemie). Konstrukcja ta składała się z dwóch poziomów, poprzeplatanych wieloma przejściami i tunelami. W podziemiach znajdowały się pomieszczenia dla gladiatorów, zbrojownie, magazyny oraz klatki dla zwierząt. Budowla nie miała stałego dachu, jednak w czasie opadów deszczu lub silnego słońca istniała możliwość rozpostarcia wielkiego wodoodpornego płótna, który pokrywał 2/3 areny.

Obiekt ten był wielokrotnie uszkadzany. W 217 roku arena i najwyższe kondygnacje Koloseum uległy zniszczeniu w wyniku ogromnego pożaru, który według przekazu Kasjusza Diona, został wywołany przez błyskawicę. Budowla nie została w pełni odbudowana aż do 240 roku. Dalsze naprawy miały miejsce w 250 (lub 252) oraz w 320 roku. W 445 roku amfiteatr został poważnie uszkodzony przez trzęsienie ziemi. W V wieku zakazano organizowania igrzysk w Koloseum, dlatego od 528 roku (ostatnich igrzysk) obiekt stał pusty. Pod koniec VI wieku wewnątrz amfiteatru wybudowano mały kościół, a arenę przekształcono w cmentarz. Około 1200 roku rodzina Frangipani przejęła Koloseum, które zostało zamienione w zamek (jednak już w XIII wieku stało się własnością kościoła). W 1349 roku w wyniku kolejnego trzęsienia ziemi zawaliła się zewnętrzna część południowej ściany. Od tego czasu budowla służyła, jako kamieniołom. Rzymianie wykradali z Koloseum posągi oraz kamienie, z których następnie budowali domy i pałace. Dopiero, gdy w 1744 roku papież  Benedykt IV ogłosił dawny amfiteatr miejscem męczeństwa chrześcijan (nie ma na to praktycznie żadnych dowodów, większość źródeł podaje, że miejscem egzekucji chrześcijan był Cyrk Nerona, położony na Wzgórzu Watykańskim) skończył się okres niszczenia tej jakże cennej budowli.

Ciekawostka

Od połowy XVIII wieku w każdy Wielki Piątek odbywa się tutaj droga krzyżowa pod przewodnictwem papieża.

Koloseum jest bez wątpienia arcydziełem inżynierii rzymskiej, które posłużyło za wzór dla wielu współczesnych stadionów, a 7 lipca 2007 roku obiekt ten (w pełni zasłużenie) został wybrany jednym z siedmiu nowych cudów świata.

Źródła: Patricia Sechi-Johnson „100 Greatest Manmade Wonders”, Romanum.historicus.pl

The following two tabs change content below.

Ostatnie wpisy Patryk Gęsicki (zobacz wszystkie)

4 przemyślenia na temat “Koloseum – arcydzieło rzymskiej inżynierii

  1. Ha, nie sądziłem, że tak szybko spotkam takiego gościa jak jak: historyka piszącego bloga o sporcie :). Fajny wpis, czasami sam się zastanawiam, czy za 500, ba 150 lat takie opuszczone Wembley mogłoby jeszcze nie porosnąć bluszczem.

    Nie wiem, jak Oni (z szacunku celowo dla naszych przodków) to robili, ale ich architektura pięknie się starzeje.

Dodaj komentarz

Twój adres e-mail nie zostanie opublikowany. Pola, których wypełnienie jest wymagane, są oznaczone symbolem *

Możesz użyć następujących tagów oraz atrybutów HTML-a: <a href="" title=""> <abbr title=""> <acronym title=""> <b> <blockquote cite=""> <cite> <code> <del datetime=""> <em> <i> <q cite=""> <strike> <strong>